Ημερίδα με θέμα : «Βιομηχανική κληρονομιά στην Περιφέρεια Πελοποννήσου». Τρίπολη 15.5.2010


Την ημερίδα διοργάνωσε το ΤΕΕ Πελοποννήσου και το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Επιτροπής για την Διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομίας (TICCIH) στις 15 Μαΐου 2010 στο Αποστολοπούλειο Πνευματικό Κέντρο στην Τρίπολη (Αφίσα , Πρόσκληση-Πρόγραμμα). Σε αυτή συμμετείχαν μηχανικοί από όλη την Πελοπόννησο, που εκδήλωσαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την θεματολογία που ανέπτυξαν οι εισηγητές. Από την πλευρά της, η πρόεδρος του ΤΕΕ Πελοποννήσου, στον χαιρετισμό που απηύθυνε επεσήμανε την πολύ σοβαρή και αποτελεσματική δουλειά που κάνει εδώ και 17 χρόνια το Ελληνικό Τμήμα της (TICCIH) στην χώρα μας. Εξέφρασε τα συγχαρητήριά της στο Ελληνικό Τμήμα της TICCIH, «γιατί με τις παρεμβάσεις και τις μελέτες που κάνει, σε κάθε γωνιά της χώρας, συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση όλων μας για την προστασία και την ανάδειξη της Βιομηχανικής Κληρονομιάς ως πολιτιστικού αγαθού στα πλαίσια της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς».
Στο χαιρετισμό της η Χαρ. Τσιώλη ανέφερε χαρακτηριστικά: «Αν και σήμερα η υπόθεση της προστασίας των μνημείων έχει εισέλθει σε μία δύσκολη εποχή, όπου ο πολιτισμός δεν αξιολογείται ως δημόσιο αγαθό αλλά με βάση την εμπορικότητά του, το παράδειγμα των ανθρώπων της Επιτροπής για τη διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς δείχνει ότι υπάρχει φως στην άκρη του τούνελ, δείχνει ότι υπάρχουν ελπίδες διάσωσης της πλούσιας κληρονομιάς μας. Σήμερα έχομε αρχίσει να κατανοούμε και να εκτιμάμε την κληρονομιά μας συνειδητοποιώντας ότι «λαός που δεν ξέρει και δε σέβεται τις ρίζες του αυτοκαταδικάζεται σε εξαφάνιση από το παγκόσμιο γίγνεσθαι». Η κληρονομιά μας αποτελεί μία αναντικατάστατη έκφραση του πλούτου και της ποικιλίας του πολιτισμού μας, μία ανεκτίμητη μαρτυρία του παρελθόντος μας και ένα κοινό αγαθό για όλους τους Έλληνες. Να επισημάνομε δε, ότι σε όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις, βασική αρχή της διατήρησης της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς είναι ότι «η συνύπαρξη παλαιών και σύγχρονων κτηρίων συμβάλλει στην ιστορική συνέχεια, στη διατήρηση της ταυτότητας της πόλης και στην ποιότητα ζωής των κατοίκων της». Είναι λοιπόν δεδομένο ότι τα ιστορικά βιομηχανικά κτήρια, ή πιο ορθά, τα βιομηχανικά μνημεία αποτελούν χωρίς αμφιβολία μοναδικά δείγματα της βιομηχανικής μας κληρονομιάς από αρχιτεκτονική, κατασκευαστική και τεχνολογική άποψη και αναπόσπαστο τμήμα της «συλλογικής μνήμης» των πόλεων. Δεν πρόκειται μόνο για κτήρια, μηχανές, εγκαταστάσεις, εργαλεία κλπ. Μέσα σε αυτά είναι συσσωρευμένες μνήμες, γεγονότα, κοινωνικές συνθήκες, οικονομικές σχέσεις, τρόποι επικοινωνίας και γενικά μία ολόκληρη παραγωγική καθημερινότητα των προγόνων μας. Πρόκειται για στοιχεία που αφορούν την ανθρώπινη εργασία, τις δεξιότητες, τις τεχνολογίες και την τεχνογνωσία μιάς εποχής, τις εμπορικές σχέσεις, την επιχειρηματική δραστηριότητα, τις επενδύσεις, την παραγωγή νέων προϊόντων.Πρόκειται για την πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγή, για τη γεωργική και βιομηχανική εκμετάλλευση, για τις σχέσεις αλληλεγγύης και συνεργασίας μέσα στην παραγωγική δραστηριότητα. Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια, τα βιομηχανικά μνημεία στην Ελλάδα έχουν πάρει μία σαφώς πιο αναγνωρίσιμη θέση μεταξύ των μνημείων του πολιτισμού μας. Συνήθως αυτά τα μνημεία αντιμετωπίζονται με περισσότερο σεβασμό από ότι πριν από λίγα χρόνια. Σε πολλές Ελληνικές πόλεις βλέπομε να έχουν ολοκληρωθεί ήδη σημαντικά έργα υψηλής ποιότητας στον τομέα αυτό. Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου ξεχωρίζουν το Μουσείο Υδροκίνησης στους νερόμυλους της Δημητσάνας και το Μουσείο Ελιάς στο παλιό ηλεκτρικό σταθμό της Σπάρτης. Είμαι σίγουρη ότι δεκάδες άλλα τέτοια μνημεία παραμένουν σιωπηλά και αναξιοποίητα σε όλους τους Νομούς της Πελοποννήσου. Με τη βοήθεια της Διεθνούς Επιτροπής για τη διατήρηση της Βιομηχανικής Κληρονομιάς και την αξιοποίηση της πολύχρο-νης εμπειρίας των ανθρώπων του Ελληνικού Τμήματος, η Περιφέρεια Πελοποννήσου μπορεί να αναδείξει και να εκμεταλλευτεί τις άγνωστες μέχρι σήμερα πτυχές της Βιομηχανικής της κληρονομιάς και να ενισχύσει έτσι σημαντικά και το τουριστικό προϊόν της. Η σημερινή εκδήλωση πιστεύω ότι είναι μία πρώτης τάξεως ευκαιρία για όλους μας. Μία ευκαιρία για ενημέρωση, πληροφόρηση και ευαισθητοποίηση των εκπροσώπων της Αυτοδιοίκησης, των τοπικών κοινωνιών αλλά και εμάς των Μηχανικών για τα βιομηχανικά-βιοτεχνικά κτήρια σε σχέση με την ιστορική τους καταβολή, τη διάσωση, την ανάγκη προστασίας και αξιοποίησής τους. Μία ευκαιρία για την ανάδειξη του πολιτισμού μας αλλά και μία ευκαιρία για το μέλλον του τόπου μας γιατί επειδή η γνώση της κληρονομιάς μας, πέρα από τη διατήρησή της, είναι και οδηγός για το αύριο, επειδή η πρόοδος σε όλους τους τομείς βασίζεται υποχρεωτικά στα προηγούμενα επιτεύγματα και παραδείγματα, επειδή η εξέλιξη και η ανάπτυξη επιτυγχάνονται αφού προστεθεί κάποιο λιθαράκι σ’ αυτό που ήδη υπάρχει, ώστε να δημιουργηθεί το νέο, που οπωσδήποτε θα είναι καλλίτερο από το προηγούμενο, η σημερινή εκδήλωση μπορεί ίσως να γίνει και έναυσμα για προβληματισμό από όλους τους φορείς σχετικά με πιθανές δράσεις για την ανάπτυξη της παραγωγικότητας της κάθε περιοχής, που τόσο την έχουμε ανάγκη στην εποχή μας».

Στην ημερίδα μίλησαν σημαντικοί επιστήμονες και καθηγητές, αναπτύσσοντας τις ενότητες.

Στην 1η ενότητα μίλησαν οι:

Γιώργος Γιαξόγλου, Αρχιτέκτονας Μηχανικός Ε.Μ.Π. – Πρόεδρος Αντιπροσωπείας Π.Τ./Τ.Ε.Ε. Πελοποννήσου, με θέμα:
«Βιομηχανικές & βιοτεχνικές εγκαταστάσεις στις αρχές του 20ού αιώνα στις πρωτεύουσες των νομών της Περιφέρειας Πελοποννήσου».

Απόστολος Παπαφωτίου, Αγρ. Τοπογράφος & Πολιτικός Μηχανικός, Μέλος Αντιπροσωπείας Π.Τ./ Τ.Ε.Ε. Πελοποννήσου, με θέμα:
«Η διώρυγα της Κορίνθου. Ένα θαύμα της τεχνολογίας του 19ου αιώνα».

Αναστασία Μαργιέ, Αρχιτέκτονας Μηχανικός Α.Π.Θ. – M.Sc. Αναστήλωσης Α.Π.Θ., και Φωτεινή Χαλβαντζή, Αρχιτέκτονας Μηχανικός Ε.Μ.Π. – Μ.Sc. Αναστήλωσης Ε.Μ.Π. , με θέμα:
«Ιταλικά βιομηχανικά συγκροτήματα στο νησί της Ρόδου».

Στην 2η ενότητα, τα θέματα ανέπτυξαν οι:

Κώστας Αδαμάκης, Αρχιτέκτων Μηχανικός – επίκ. καθηγητής Τμ. Αρχιτεκτόνων Π.Θ. – Πρόεδρος Ελληνικού Τμήματος TICCIH.
Θέμα: «Επανάχρηση βιομηχανικών κτιρίων στο Βόλο. Μια πορεία 25 ετών ολοκληρώνεται».

Ασπασία Λούβη, Διευθύντρια Π.Ι.Ο.Π.
Θέμα: «Το Δίκτυο θεματικών τεχνολογικών μουσείων του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς».

Όλγα Βογιατζόγλου, Αρχαιολόγος ΥΠΠΟΤ.
Θέμα: «Η βιομηχανική εγκατάσταση παράμετρος της αστικής εγκατάστασης στη Νέα Ιωνία Αττικής»

Η ημερίδα έκλεισε με συζήτηση επί των θεμάτων και παρεμβάσεις από τους παριστάμενους μηχανικούς.